วันนี้ (28 พ.ย. 2568) เวลา 09.30 น. ณ ห้องประชุมศาลากลางจังหวัดแม่ฮ่องสอน นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วย นายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ผอ.สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด, เกษตรจังหวัด ประมงจังหวัด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแถลงผลการตรวจสารหนูในแม่น้ำสาละวิน

.

นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวว่า หลังจากมีข่าวแม่น้ำสาละวินชายแดนไทยเมียนมา พื้นที่อำเภอสบเมย อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ปนเปื้อนสารหนูทำให้ชาวบ้านที่อยู่ริมแม่น้ำสาละวินและประชาชนทั่วไปผวาไม่กล้ารับประทานปลาสาละวินและผักที่ปลูกในพื้นที่ ตั้งแต่มีข่าวสารแม่น้ำปนเปื้อนสารหนู จังหวัดได้ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้ง สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เกษตร สาธารณสุข ประมง ร่วมกันนำน้ำและดินโคลนในแม่น้ำสารวินมาตรวจหาสาเหตุเป็นระยะ ซึ่งผลตรวจยืนยันได้ว่าไม่พบสารหนูปนเปื้อนเกินค่ามาตรฐานแต่อย่างใด ประชาชนสามารถรับประทานปลาสาละวินได้ตามปกติ

.

ผลการตรวจวิเคราะห์หาการปนเปื้อนสารหนูในตัวอย่างสิ่งแวดล้อม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้เร่งดำเนินการตรวจสอบตัวอย่างน้ำ สัตว์น้ำ ผักสด เมล็ดพันธุ์พืชท้องถิ่น ตะกอนดินใต้ท้องน้ำ และตะกอนดินริมน้ำ โดยมีผลการตรวจวิเคราะห์ ตัวอย่างน้ำที่ได้ทำการเก็บตัวอย่างน้ำครั้งที่ 1 เมื่อวันที่ 12-13 พฤศจิกายน 2568 ในลำน้ำสาละวินจำนวน 13 จุด และลำน้ำสาขา (ฝั่งประเทศไทย) 5 จุด พบว่าตัวอย่างน้ำที่ไม่ผ่านการกรองตะกอน และตัวอย่างตะกอนดิน ตรวจพบค่าการปนเปื้อนสารหนู เกินค่ามาตรฐาน ส่วนตัวอย่างสัตว์น้ำ และผักสด เมล็ดพันธุ์พืชท้องถิ่น พบว่าค่าการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนัก ไม่เกินค่ามาตรฐาน และการตรวจสารหนูในปัสสาวะคน ได้ทำการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงได้แก่ผู้อาศัยในเรือนแพริมน้ำและผู้มีอาชีพประมง จำนวน 10 คน ใน 4 ชุมชน พบว่าค่าการปนเปื้อนสารหนูในปัสสาวะ ไม่เกินค่ามาตรฐาน

.

นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน กล่าวต่อไปว่า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ไม่ได้มองข้ามความเสี่ยงในประเด็นการสะสมของสารหนูในระบบนิเวศระยะยาว ซึ่งอาจส่งผลต่อสุขภาพประชาชนในอนาคตได้ เบื้องต้นจังหวัดแม่ฮ่องสอนขอให้ถือปฏิบัติดังนี้

.

หากจำเป็นต้องใช้น้ำจากแม่น้ำสาละวินในการบริโภคควรมีการกรองตะกอน และผ่านการฆ่าเชื้อด้วยการต้มก่อนบริโภค เนื่องจากสารหนูที่พบเป็นสารหนูที่มาในรูปตะกอน หากมีการกรองน้ำก็สามารถใช้ได้ตามปกติ

.

การใช้น้ำเพื่อชำระล้างร่างกายยังสามารถดำเนินการได้ หากจำเป็นต้องใช้น้ำจากแม่น้ำสาละวินในการชำระล้างควรมีการตกตะกอนด้วยสารส้ม และกรองใช้เฉพาะน้ำใส

ที่ผ่านการกรองแล้ว

.

น้ำจากลำน้ำสาขา (ฝั่งประเทศไทย) สามารถใช้ในการอุปโภคบริโภคได้ตามปกติ ซึ่งผลตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการไม่พบสารหนู และโลหะชนิดอื่นเกินมาตรฐาน

.

การบริโภคปลาแม่น้ำสาละวิน และการบริโภคพืชผักที่ปลูกบริเวณแม่น้ำสาละวิน สามารถบริโภคได้ตามปกติ ซึ่งจังหวัดจะมีแผนตรวจติดตามอย่างต่อเนื่องพร้อมกับคุณภาพน้ำ

.

จัดการหาแหล่งน้ำสำรองในฤดูแล้ง และเพิ่มจุดกรองน้ำสะอาดในชุมชนที่ยังใช้น้ำสาละวินเพื่อการบริโภค

.

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประชาสัมพันธ์และให้ความรู้ในการใช้น้ำสาละวินเพื่ออุปโภค บริโภค การเกษตร และประมง พร้อมทั้งแนวทางป้องกันผลกระทบจากสารหนูที่ปนเปื้อนในน้ำ

.

การใช้น้ำสาละวินเพื่อการสัญจร และการท่องเที่ยวยังสามารถดำเนินกิจกรรมดังกล่าวได้เป็นปกติ

.

ทั้งนี้ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้เตรียมการตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำสาละวิน และคณะทำงานติดตามตรวจสอบสถานการณ์สารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสาละวินไว้แล้ว เพื่อเร่งหาแนวทางแก้ไขปัญหาและตรวจติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง โดยจังหวัดจะมีการประชุมเพื่อกำหนดมาตรการแก้ไขปัญหา และแนวทางติดตาม เฝ้าระวังเพิ่มเติมในวันที่ 8 ธันวาคม 2568 และจะรายงานผลและประกาศมาตรการอื่น ๆ ให้ประชาชนทราบต่อไป