เทศบาลตำบลแม่สะเรียง ร่วมกับ ชมรมรักษ์วัฒนธรรมแม่สะเรียง ได้จัดพิธีอุปฐากพระเพชร พระแสนทอง และถวายสักการะตามประเพณีโบราณ ในประเพณีปีใหม่เมือง ประจำปี พ.ศ.2569 ระหว่างวันที่ 11 – 13 เมษายน 2569 ณ วัดแสนทอง อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน

.

สำหรับประเพณีการอุปฐากพระเพชรในช่วงเทศกาลปีใหม่เมือง ถือเป็นจารีตประเพณีอันทรงคุณค่าที่สะท้อนถึงความเลื่อมใสศรัทธาในบวรพุทธศาสนาและการสืบสานอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นอย่างเคร่งครัด โดยมี "พระเพชร" พระพุทธรูปสำคัญศิลปะเชียงแสน (สิงห์หนึ่ง) ปางมารวิชัย ซึ่งประดิษฐาน ณ วัดแสนทอง เป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นประธานในพิธีกรรมทั้งปวง

.

ลำดับขั้นตอนของพิธีกรรมเริ่มต้นด้วยการประกอบพิธีพลีกรรมตักน้ำศักดิ์สิทธิ์จากแหล่งน้ำสำคัญ 7 สาย อันประกอบด้วย น้ำจากแม่น้ำสาละวิน แม่น้ำยวม แม่น้ำแม่สะเรียง และน้ำจากบ่อทิพย์สี่จอม (น้ำบ่อทิพย์วัดจอมทอง น้ำบ่อทิพย์วัดจอมแจ้ง น้ำบ่อทิพย์วัดจอมมอญ และน้ำบ่อทิพย์วัดจอมกิตติ) ในช่วงปลายเดือนมีนาคม การคัดสรรน้ำจากแหล่งธรรมชาตินี้เป็นสัญลักษณ์แทนความศรัทธาของประชาชนชาวอำเภอแม่สะเรียง ที่มีต่อองค์พระสำคัญ ช่วงเดือนเมษายน ในวันที่ 11 เมษายน จะมีการประกอบพิธีจุมน้ำ 7 สาย ณ วัดแสนทอง กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการทำบุญอุทิศส่วนกุศลตามคติความเชื่อเรื่อง "ขันข้าว" ที่ถวายถึงเทวดาที่รักษาองค์พระ และพระภูมิเจ้าที่ เสื้อบ้านเสื้อเมืองแม่สะเรียง จากนั้นจึงเข้าสู่ศาสนพิธีที่สำคัญคือการพุทธาภิเษกน้ำพุทธมนต์ ซึ่งเป็นการนำน้ำจากแหล่งต่างๆ มาอธิษฐานจิตตามวิถีพุทธจักรให้เป็นน้ำทิพย์มนต์อันบริสุทธิ์ พร้อมทั้งพิธีกัลปนาพระ (ถวายของ/ถวายคน) เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่พระเพชรอย่างเป็นทางการ

.

วันสำคัญที่สุดคือวันที่ 13 เมษายน ซึ่งตรงกับวันขึ้นปีใหม่เมือง พุทธศาสนิกชนจะร่วมกันถวายข้าวพระพุทธหรือพิธีต่าซอมต่อตามธรรมเนียมโบราณ ก่อนจะทำพิธีอาราธนาพระเพชรและพระแสนทองออกจากวิหาร เพื่อเคลื่อนขบวนแห่ไปยังหน้าทีว่าการอำเภอแม่สะเรียงและเวียนไปตามเส้นทางวัฒนธรรมรอบเมือง การอัญเชิญพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ออกมารับน้ำส้มป่อยจากมหาชนนี้ ถือเป็นโอกาสสำคัญที่ศาสนชนจะได้แสดงความนบนอบผ่านการสรงน้ำศักดิ์สิทธิ์ เพื่อชำระล้างสิ่งอัปมงคลและรับเอาพรชัยอันประเสริฐเข้าสู่ชีวิตตามจารีตล้านนาที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน